КАСЕ, КИ ХИЁНАТ МЕКУНАД, БАХШИДА НАХОҲАД ШУД!

Нашр шуд korbar - чт, 10/15/2020 - 15:33

Хостори идора кардани гурӯҳе, қабилае, давлату мулки дорои захираҳои бузург дар ҳама давру замон буд, ҳаст ва мемонад. Дар филми мустанади «Хиёнат» наворҳои гуногуни инъикоси муборизаи гурӯҳи манфиатдор, ки бо роҳи зӯрӣ хоҳиши соҳиб шудан ба кишвари Тоҷикистон ва идора кардани мардуми онро дошт, низ аён ба чашм расид. Ҳол он ки онҳо намедонистанд, хоҳу нохоҳ некӣ бар бадӣ ғолиб меояд ва чунин ҳам шуд.
Тамошои филм маро лаҳзае ба он солҳои мудҳиш бурд. Ҳарчанд ҳафтсола будам, тарсу ваҳми мардум, талош барои дарёфти як бурда нон, сарсонию саргардонии атрофиёнро хуб дарк мекардам. Ҳанӯз ҳам лаҳзаи дар навбати нон истоданам ба ёд меояд.
Мардуми зиёд. Навбатпоии бо ҷангу хархаша, тела додани якдигар барои зудтар расидан ба назди дукони фурӯши нон дар соати 3 – и шаб. Дигар илоҷ наёфта, ангушт андаруни қулфайни дари мағоза андохтаму худро аз миёни мардум ба пеш кашидам. Бо як азоб ниҳоят ба назди дукон омада, 4 дона нон (хлеб) харидам, ки дар бағал нигоҳ доштанашон бисёр мушкил гардиду аз хурсандӣ аз миёни анбӯҳи одамон чӣ тавр баромаданамро надонистам. Ногаҳон нафари ношиноси хайрхоҳе мани кӯдакро бо хлеб дар бағал аз байни мардум берун овард.
Ин лаҳзаҳо мисли навори видеоӣ доимо пеши назаранд. Ҳоло ҳам дар вақти имрӯзи серию фаровонӣ ҳар боре ба мағозаи пур аз намуди нонҳо ва ё кулчақандҳо медароям, он солҳо ба хотир мерасанд. Охир, барои мани кӯдак дар ин синну сол, айни хушиву мактабравӣ дидани чунин даҳшати солҳои ҷанг чарост? Амри тақдир! 
Шодравон Хушбахт Ҳайдаршо, котиби масъули рӯзномаи «Ҷумҳурият», ҳамчун шахси ботамкину соҳибирода ва боадаб дар хотир мондааст. Бисёр оромона сухан меронд. Чеҳраи нуронӣ дошту лабханди ба худ зебанда. Акнун таассуроти кӯдакии дидор бо журналисти зиндаёдро ки насибам шудааст, аҳён – аҳён рӯйи коғаз оварда метавонам. Бо мо ҳамсоягии нек дошту баъзан ба хона меҳмон мешуд. Аз ӯ хотираи нек мондааст. Субҳи он рӯз аз шунидани хабари нохуши марги Хушбахт Ҳайдаршо ҳамсоягон, ёру дӯстон, тамоми мардуми шарифи Тоҷикистон сахт андуҳгин гаштанд. Ӯро дар назди манзили зисташ ба қатл расонданд.
Акнун аниқ фаҳмидем, ки қотилони журналисти варзида киҳо будаанд. Ҳайдаршо аз ҷумлаи нафароне буд, ки ҳанӯз воқеаҳои февралии соли 1990 кӣ будани пайравони ҲНИ - ро амиқан сарфаҳм рафта буду аз ҳамон таърихи шум сар карда, дар ҷодаи ифшо сохтани мақсади сиёҳи мунофиқон нотарсона мубориза бурдааст. Барои ҳамин, террористони наҳзатӣ хостанд, ки қудрати зеҳнии чунин равшанфикрони пешбарандаи ҷомеаро нест карда, идеологияи худро ҷорӣ намоянд. Филми ҳуҷҷатии «Хиёнат» низ бо пешниҳоди далелҳои мушаххас парда аз рӯйи садҳо амали ин ҷинояткорон бардошт, ки дар баробари Хушбахт Ҳайдаршо беш аз 100 нафар донишмандон, фарҳангиён, рӯзноманигорон ва бисёр шахсони бегуноҳро аз байн бурданд: Муҳаммад Осимӣ, Мирҳоҷ Ғуломов, Юсуф Исҳоқӣ, Сайф Афардӣ, Моёншо Назаршоев, Кароматулло Қурбонов, Отахон Латифӣ, Муҳиддин Олимпур, Ҷумъахон Ҳотамӣ, Сафаралӣ Кенҷаев ...
Ҳадаф аз таҳияи филми «Хиёнат», пеш аз ҳама, инъикоси симоҳои манфури аъзои  ТТЭ ҲНИ аст, ки ба мардуми тоҷик даҳшати ҷанг оварданду ҳанӯз ҳам мехоҳанд сулҳу суботи кишварро ноором созанд. Ҳоло дониши сиёсӣ ва маърифати динии мардум хеле боло рафта, мардум, махсусан ҷавонон, мефаҳманд, ки киҳо бо тақдири миллат «бозӣ» мекунанд. Бале, аз як ҷиҳат гуфтан мумкин аст, ки ҷавонони имрӯза, хушбахтона, давраи солҳои ҷангро надида, шояд ба дарки сулҳу ваҳдати миллӣ камтар бирасанд. Барои онҳо филми «Хиёнат» дарси ибратомӯзи таърихӣ мебошад. Вале боз ҳам бо боварӣ гуфта метавонам, ки дар ҷаҳони пешрафта имрӯза ҷавонони боҳушу зирак тарбия ёфта истодаанд. Дар даврони соҳибистиқлолии кишвар ҷавонону наврасоне ба воя расида истодаанд, ки Тоҷикистонро ба ҷаҳониён муаррифӣ карда метавонанд. Онҳо аз хиёнаткорӣ фарсахҳо дуранд. Чун медонанд: «Касе, ки хиёнат кардааст, бахшида нахоҳад шуд!»  

О. Вафобек